John Colapinto

Bruce,
Brenda,
David.

Czy płeć można ukształtować
przez wychowanie?

Historia Davida Reimera to wstrząsająca opowieść o eksperymencie przeprowadzonym na żywym człowieku — o chłopcu, którego próbowano wychować jako dziewczynkę.

Po tragicznym błędzie medycznym David został poddany terapiom, zabiegom i presji otoczenia, które miały uczynić z niego „prawdziwą kobietę”. Wbrew oczekiwaniom lekarzy i rodziny nigdy jednak nie czuł się dziewczyną. Próba narzucenia mu obcej tożsamości zostawiła w jego życiu niezatarty ślad — i doprowadziła do tragedii, która na zawsze zmieniła sposób myślenia o płci, wychowaniu i granicach medycyny.

Czytaj dalej, by poznać historię Davida, lub zamów książkę już teraz.

Historia

David urodził się jako Bruce — jeden z braci bliźniaków. Po dramatycznym wypadku i nieodwracalnym uszkodzeniu ciała jego rodzice trafili do Johna Moneya, wpływowego autorytetu w badaniach nad płcią. Money uważał, że płeć dziecka można ukształtować, jeśli zacznie się odpowiednio wcześnie. Tak Bruce stał się Brendą — i przez czternaście lat żył w roli, której nigdy nie zaakceptował.

Od dzieciństwa Brenda stawiała opór rodzinie i lekarzom. Nie czuła się dziewczynką, zachowywała się jak chłopiec i z czasem pogrążała się w coraz głębszym kryzysie psychicznym. Gdy rodzice wyjawili dziecku prawdę, Brenda postanowiła wrócić do tego, kim zawsze się czuła. Rozpoczął się trudny proces odzyskiwania siebie.

Historia Davida Reimera stała się jednym z najważniejszych ostrzeżeń w dziejach nowoczesnej medycyny: przed pychą ekspertów, podporządkowaniem człowieka teorii i podejmowaniem nieodwracalnych decyzji. Ujawniła też dramatyczny spór między Johnem Moneyem a Miltonem Diamondem — badaczami, którzy odmiennie rozumieli rolę biologii i wychowania w kształtowaniu płci.

Przypadek Davida zmienił debatę o tożsamości, interpłciowości, prawach pacjenta i granicach medycznej „normalizacji”.

Wybrane cytaty

Wybierz interesujący Cię pakiet

druk

60
48
  • Wersja drukowana
  • Obniżona cena w przedsprzedaży
  • 346 stron, skrzydełka, miękka oprawa
  • Folia soft touch na okładce
  • Kartki pocztowe lub zakładki do książek
  • 20% rabat na zakupy w tnsa.pl
  • Pierwszeństwo w dostępie

druk + ebook

99
79
  • Wersja drukowana
  • Ebook: pdf, mobi, epub
  • Obniżona cena w przedsprzedaży
  • 346 stron, skrzydełka, miękka oprawa
  • Folia sof touch na okładce
  • Kartki pocztowe lub zakładki do książek
  • 20% rabat na zakupy w tnsa.pl
  • Pierwszeństwo w dostępie

ebook

50
40
  • Ebook: pdf, mobi, epub
  • Obniżona cena w przedsprzedaży
  • Natychmiast u Ciebie
  • 20% rabat na zakupy w tnsa.pl
  • Pierwszeństwo w dostępie

Polecają

O autorze

John Colapinto to kanadyjski dziennikarz i pisarz, znany z przenikliwych reportaży poświęconych ludziom uwikłanym w niezwykłe, często graniczne doświadczenia. Publikował m.in. w „Vanity Fair”, „The New Yorker”, „Esquire” i „Rolling Stone”.

To właśnie na łamach „Rolling Stone” ukazał się jego głośny reportaż o Davidzie Reimerze — chłopcu, którego po tragicznym błędzie medycznym wychowywano jako dziewczynkę. Tekst zdobył National Magazine Award i stał się podstawą książki „Bruce, Brenda, David”, która trafiła na listę bestsellerów „New York Timesa”.

Colapinto łączy reporterską dociekliwość z wyjątkową wrażliwością na ludzkie cierpienie. W historii Davida Reimera nie szuka sensacji, lecz prawdy o człowieku, którego życie zostało podporządkowane medycznej teorii, społecznym oczekiwaniom i błędnym przekonaniom ekspertów.

„Bruce, Brenda, David” to jego najbardziej znana książka non-fiction — poruszająca opowieść o osobistej tragedii, naukowej pysze i cenie, jaką może zapłacić człowiek, gdy staje się dowodem w cudzym sporze o naturę, wychowanie i tożsamość.

Obejrzyj i wysłuchaj wywiadu z Johnem Colapinto

FAQ

  1. Kiedy ukaże się zamówiona przeze mnie książka?
    Książka Johna Colapinto ukaże się najprawdopodobniej w połowie czerwca 2026 roku. Zachęcamy do śledzenia naszych mediów społecznościowych, aby być na bieżąco.

  2. Czy książkę będzie można odebrać osobiście?
    Niestety nie. Nie posiadamy działającego codziennie biura, dlatego byłoby nam bardzo trudno umówić się ze wszystkimi Kupującymi na osobisty odbiór.

  3. Jakie są koszty wysyłki?
    Paczkomat InPost: 13,00 zł, kurier: 17,00 zł,  kurier (pobranie): 21,00 zł, Orlen Paczka: 13,00 zł. Darmowa dostawa dla zamówień od 200 zł.
  1. Jak można zrezygnować z zamówienia lub zwrócić kupioną książkę?
    Bardzo prosto! Wystarczy napisać od nas maila na kontakt@tnsa.pl lub zgłosić zwrot telefonicznie (501 040 313) oraz odesłać paczkę na nasz adres Paczkomatem lub kurierem. Prosimy jednak o wcześniejszy kontakt, abyśmy mogli ustalić, komu mamy zwrócić wpłatę, formę zwrotu pieniędzy i metody dostawy.

  2. Czy przedstawione tutaj ilustracje ukazują rzeczywisty wygląd produktu?
    To, co widzisz na tej stronie, to tzw. mockupy, czyli wizualizacje produktu przed jego wykonaniem. Staramy się, aby produkt był jak najbardziej podobny do tego przedstawionego na wizualizacjach, ale czasami nieco różni się on z uwagi na dobór materiałów, wykonanie drukarni czy ograniczenia technologiczne.
Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego - logo

Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego (TNSA) tworzą badacze, artyści, studenci i osoby związane ze światem książek. Wydajemy wysokojakościowe publikacje naukowe i popularnonaukowe, zmuszające do krytycznego myślenia, prowokujące rzeczowe dyskusje i dążące do prawdy, nawet jeśli stawiają one niewygodne pytania. Kupując ją, dajesz nam znać, że wykonujemy dobrą robotę!

© 2025 Wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin sklepu
Stowarzyszenie Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego, ul. Barbary 5, 30-838 Kraków
NIP 6762563621 | kontakt@tnsa.pl | tel. 501 040 313

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu obsługi jej poszczególnych funkcji oraz korzystania z narzędzi analitycznych (Google Analytics, HotJar), marketingowych (Google Ads, Facebook Pixel) oraz społecznościowych (Instagram, Facebook, Twitter, LinkedIn). Szczegóły: polityka prywatności. Jeżeli ustawienia Twojej przeglądarki nie blokują tych plików cookies, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na ich wykorzystywanie.

Bohater o tysiącu twarzy i Gwiezdne wojny

Około dziesięciu lat temu postanowiłem napisać film dla dzieci – miałem pomysł na stworzenie współczesnej baśni. Moi przyjaciele dookoła mówili: „Co ty robisz? Zwariowałeś. Musisz zrobić coś ważnego. Musisz zrobić coś społecznie istotnego. Musisz stworzyć sztukę przez duże S. Musisz robić to, co my robimy”. Pracowałem wtedy nad projektem o Wietnamie (Czas apokalipsy), ale porzuciłem go – oddałem go mojemu przyjacielowi [Francisowi Coppoli] i powiedziałem: „Ja muszę zrobić ten film dla dzieci”.

 

Nie wiedziałem wówczas, co właściwie robię. Zacząłem pracować, zbierać materiały, pisać – minął rok. Napisałem wiele wersji tego scenariusza, aż natrafiłem na Bohatera o tysiącu twarzy. Dopiero wtedy naprawdę udało mi się skupić. Gdy przeczytałem tę książkę, powiedziałem sobie: „Przecież właśnie to robiłem. To jest to”. Czytałem wcześniej innych autorów — freudystów — a oprócz tego miałem za sobą całkiem sporą dawkę Kaczora Donalda, Sknerusa McKwacza i innych mitycznych bohaterów naszych czasów. Ale Bohater o tysiącu twarzy był pierwszą książką, która zaczęła porządkować to, co dotąd robiłem intuicyjnie. Zobaczyłem wiele paralel i zacząłem fascynować się całym tym procesem, a w konsekwencji sięgnąłem po kilka innych książek — The Flight of the Wild Gander, The Masks of God — i pisałem dalej.

 

Cały ten proces trwał latami. I tak, jak mówię, przez długi czas krążyłem w kółko, próbując wymyślić opowieść; scenariusz rozłaził się we wszystkie strony i w końcu miałem setki stron. To właśnie Bohater o tysiącu twarzy sprawił, że te około 500 stron nagle zmieniło się w jedną historię. Tu jest opowieść. Tu jest koniec. Tu jest punkt ciężkości. Tak to wszystko jest ułożone. To wszystko istnieje od tysięcy lat, jak wskazywał Campbell. I powiedziałem sobie: „To jest to”. Po przeczytaniu kolejnych książek Joego zacząłem rozumieć, jak to zrobić. Wtedy uświadomiłem sobie, jak ogromny był jego wkład w moją pracę. Przeczytałem te książki i pomyślałem: „Oto całe życie badań, lata pracy, skondensowane do kilku tomów, które mogę przeczytać w parę miesięcy – a które pozwalają mi ruszyć naprzód i nadać kierunek mojej twórczości”. To było wielkie osiągnięcie i miało dla mnie ogromne znaczenie. Możliwe, że gdybym na niego nie trafił, wciąż pisałbym Gwiezdne wojny.

 

O niektórych autorach można powiedzieć, że ich dzieła są ważniejsze niż oni sami. Ale w przypadku Joego — choć jego dzieła są wielkie — nie mam najmniejszych wątpliwości, że jego twórczość nie jest większa niż on sam. To naprawdę wspaniały człowiek, który stał się moim Yodą.

 

George Lucas, National Arts Club, 1985.

 

Fragment zaczerpnięty z książki The Hero’s Journey.

Used with permission from the Joseph Campbell Foundation (jcf.org) — za uprzejmą zgodą Joseph Campbell Foundation (jcf.org).