Bestseller „New York Timesa”
Johna Colapinto

Czy płeć można ukształtować?

Przedsprzedaż

Historia Davida Reimera to wstrząsająca opowieść o eksperymencie przeprowadzonym na żywym człowieku — o chłopcu, którego próbowano wychować jako dziewczynkę.

Po tragicznym błędzie medycznym David został poddany terapiom, zabiegom i presji otoczenia, które miały uczynić z niego „prawdziwą kobietę”. Wbrew oczekiwaniom lekarzy i rodziny nigdy jednak nie czuł się dziewczyną. Próba narzucenia mu obcej tożsamości zostawiła w jego życiu niezatarty ślad — i doprowadziła do tragedii, która na zawsze zmieniła sposób myślenia o płci, wychowaniu i granicach medycyny.

Czytaj dalej, by poznać historię Davida, lub zamów książkę już teraz.

Historia

Davidowi pierwotnie nadano imię Bruce. Urodził się on jako chłopiec, jeden z braci bliźniaków. Jednakże w wyniku wypadku doznał nieodwracalnego uszkodzenia genitaliów. Jego rodzice, rozpaczliwie szukając pomocy, trafili do Johna Moneya — popularnego psychologa i seksuologa, absolwenta Harvardu, jednego z najważniejszych autorytetów w badaniach nad płcią. Money twierdził, że jeśli zacznie się odpowiednio wcześnie, płeć można kształtować w sposób dowolny. Za namową lekarzy podjęto więc decyzję, by Bruce stał się Brendą. By został poddany długotrwałej i bolesnej terapii.

W rzeczywistości Brenda od najmłodszych lat stawiała opór narzuconej roli. Nie czuła się dziewczynką. Czuła się i zachowywała jak chłopiec. W wieku trzynastu lat była już w głębokim kryzysie psychicznym. Zagroziła, że jeśli terapia nie zostanie przerwana, popełni samobójstwo. Wkrótce potem rodzice wyjawili dziecku trudną prawdę. Brenda postanowiła powrócić do swojej naturalnej tożsamości. Przyjęła także nowe imię — David. Po biblijnym bohaterze, który stanął do nierównej walki z Goliatem.

Historia Davida Reimera stała się jednym z najważniejszych ostrzeżeń w dziejach nowoczesnej medycyny: przed pychą ekspertów, podporządkowaniem człowieka teorii i podejmowaniem nieodwracalnych decyzji. Ujawniła też dramatyczny spór między Johnem Moneyem a Miltonem Diamondem — badaczami, którzy odmiennie rozumieli rolę biologii i wychowania w kształtowaniu płci.

Wybrane cytaty

— Kiedy mówię, że Brenda nie miała w sobie nic dziewczęcego — śmieje się Brian — mam na myśli, że nie miała w sobie nic dziewczęcego. Chodziła jak chłopak. Siedziała z rozstawionymi nogami. Mówiła o męskich sprawach, nie obchodziło jej sprzątanie domu, wychodzenie za mąż, malowanie się. Oboje chcieliśmy bawić się tylko z chłopakami, budować forty, urządzać bitwy na śnieżki i bawić się w wojnę. Dostała w prezencie skakankę, a my używaliśmy tego czegoś wyłącznie do związywania i chłostania kolegów. Bawiła się moimi zabawkami: zestawem do majsterkowania, wywrotkami. Zabawkowa maszyna do szycia, którą dostała, stała w kącie.

Ron i Janet starali się jak mogli, żeby to osiągnąć. Dawali córce lalki do zabawy; próbowali nauczyć ją być schludną i porządną; i starali się, kiedy tylko było to możliwe, wzmacniać jej tożsamość jako dziewczynki. Kiedy więc na przykład bliźniaki skończyły cztery lata i któregoś dnia, obserwując golącego się Rona, Brian zapytał, czy on też może się ogolić, Ron dał mu maszynkę bez ostrza i trochę kremu do golenia, żeby się pobawił. Kiedy Brenda również poprosiła o maszynkę, Ron odmówił.
— Powiedziałem jej, że dziewczynki się nie golą — mówi Ron. — Powiedziałem, że dziewczynki nie muszą się golić. Janet zaproponowała, że nałoży Brendzie makijaż, ale ona nie chciała się malować.

Nawet z założenia radosny czas, jakim miały być święta Bożego Narodzenia, okazał się dla wszystkich udręką. Brenda dała upust wściekłości, gdy rodzice nalegali, aby na odwiedziny u rodziny Rona w Kleefeld włożyła sukienkę. […]
— Badali mnie jak chrząszcza w gablocie, by przekonać się, jak bardzo zmieniłem się od ostatniego roku — mówi David.
— A kiedy tylko przyłapałem ich na gapieniu się na mnie, odwracali wzrok w drugą stronę. Powiedziałem do taty: „Nie wiem czemu, ale czuję się jak dziwadło w obecności własnej rodziny”. Odpowiedział bardzo cicho: „Wiem”.

Brenda nadal próbowała się opierać, ale po ciągłych usilnych prośbach Wintera, rodziców i Ingimundson (nie wspominając o groźbie, którą Money zaszczepił kiedyś w głowie Brendy, że jeśli nie będzie brała leków, wyrosną jej nieproporcjonalne kończyny), w końcu — w przeddzień dwunastych urodzin — zaczęła brać pigułki. A raczej udawać, że je bierze. Kiedy rodzice nie patrzyli, wrzucała małe tabletki do toalety.

— Mój ojciec nauczył mnie — mówi — że mężczyzną czyni cię to, że dobrze traktujesz swoją żonę, potrafisz rodzinie zapewnić dach nad głową, jesteś dobrym ojcem. Tego typu rzeczy składają się na bycie mężczyzną o wiele bardziej niż tylko bara‑bara — seks. John Money pewnie uważałby, że biologiczni ojcowie moich dzieci to prawdziwi mężczyźni. Ale oni nie zostali przy dzieciach, by się nimi zaopiekować. A ja tu jestem. Według mnie to właśnie znaczy być mężczyzną.

— Zaczął wyjaśniać krok po kroku wszystko, co mi się przydarzyło — mówi David. […] Brenda nigdy wcześniej nie widziała, jak jej ojciec płacze. Sama nie uroniła ani jednej łzy, patrzyła tylko przed siebie przez przednią szybę, a lody w jej ręku kompletnie się rozpłynęły. […]
— Poczułem ulgę — mówi. — Nagle stało się jasne, dlaczego czułem się tak, jak się czułem. Nie byłem żadnym dziwadłem. Nie byłem chory psychicznie. Brenda miała do ojca jedno pytanie. Dotyczyło ono krótkiego, pięknego okresu ośmiu miesięcy bezpośrednio po jej narodzinach, jedynego okresu w jej życiu, kiedy była w pełni zdrowa:
— Jak miałam na imię? — zapytała.

Wybierz interesujący Cię pakiet

60zł

48 zł

Wersja drukowana
Obniżona cena w przedsprzedaży
346 stron, skrzydełka, miękka oprawa
Folia soft touch na okładce
Kartki pocztowe lub zakładki do książek
20% rabat na zakupy w tnsa.pl
Pierwszeństwo w dostępie

99 zł

79 zł

Wersja drukowana
Ebook: pdf, mobi, epub
Obniżona cena w przedsprzedaży
346 stron, skrzydełka, miękka oprawa
Folia sof touch na okładce
Kartki pocztowe lub zakładki do książek
20% rabat na zakupy w tnsa.pl
Pierwszeństwo w dostępie

50zł

40 zł

Ebook: pdf, mobi, epub
Obniżona cena w przedsprzedaży
Natychmiast u Ciebie
20% rabat na zakupy w tnsa.pl
Pierwszeństwo w dostępie

Polecają

O autorze

John Colapinto to kanadyjski dziennikarz i pisarz, znany z przenikliwych reportaży poświęconych ludziom uwikłanym w niezwykłe, często graniczne doświadczenia. Publikował m.in. w „Vanity Fair”, „The New Yorker”, „Esquire” i „Rolling Stone”.

To właśnie na łamach „Rolling Stone” ukazał się jego głośny reportaż o Davidzie Reimerze — chłopcu, którego po tragicznym błędzie medycznym wychowywano jako dziewczynkę. Tekst zdobył National Magazine Award i stał się podstawą książki „Bruce, Brenda, David”, która trafiła na listę bestsellerów „New York Timesa”.

Colapinto łączy reporterską dociekliwość z wyjątkową wrażliwością na ludzkie cierpienie. W historii Davida Reimera nie szuka sensacji, lecz prawdy o człowieku, którego życie zostało podporządkowane medycznej teorii, społecznym oczekiwaniom i błędnym przekonaniom ekspertów.

„Bruce, Brenda, David” to jego najbardziej znana książka non-fiction — poruszająca opowieść o osobistej tragedii, naukowej pysze i cenie, jaką może zapłacić człowiek, gdy staje się dowodem w cudzym sporze o naturę, wychowanie i tożsamość.

Obejrzyj i wysłuchaj wywiadu z Johnem Colapinto

FAQ

Kiedy ukaże się zamówiona przeze mnie książka?
Książka Johna Colapinto ukaże się najprawdopodobniej w połowie czerwca 2026 roku. Zachęcamy do śledzenia naszych mediów społecznościowych, aby być na bieżąco.
Czy książkę będzie można odebrać osobiście?
Niestety nie. Nie posiadamy działającego codziennie biura, dlatego byłoby nam bardzo trudno umówić się ze wszystkimi Kupującymi na osobisty odbiór.
Jakie są koszty wysyłki?
Paczkomat InPost: 13,00 zł, kurier: 17,00 zł, kurier (pobranie): 21,00 zł, Orlen Paczka: 13,00 zł. Darmowa dostawa dla zamówień od 200 zł.

Jak można zrezygnować z zamówienia lub zwrócić kupioną książkę?
Bardzo prosto! Wystarczy napisać od nas maila na kontakt@tnsa.pl lub zgłosić zwrot telefonicznie (501 040 313) oraz odesłać paczkę na nasz adres Paczkomatem lub kurierem. Prosimy jednak o wcześniejszy kontakt, abyśmy mogli ustalić, komu mamy zwrócić wpłatę, formę zwrotu pieniędzy i metody dostawy.
Czy przedstawione tutaj ilustracje ukazują rzeczywisty wygląd produktu?
To, co widzisz na tej stronie, to tzw. mockupy, czyli wizualizacje produktu przed jego wykonaniem. Staramy się, aby produkt był jak najbardziej podobny do tego przedstawionego na wizualizacjach, ale czasami nieco różni się on z uwagi na dobór materiałów, wykonanie drukarni czy ograniczenia technologiczne.

Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego (TNSA) tworzą badacze, artyści, studenci i osoby związane ze światem książek. Wydajemy wysokojakościowe publikacje naukowe i popularnonaukowe, zmuszające do krytycznego myślenia, prowokujące rzeczowe dyskusje i dążące do prawdy, nawet jeśli stawiają one niewygodne pytania. Kupując ją, dajesz nam znać, że wykonujemy dobrą robotę!

© 2025 Wszelkie prawa zastrzeżone | Polityka prywatności | Regulamin sklepu
Stowarzyszenie Towarzystwo Naukowe im. Stanisława Andreskiego, ul. Barbary 5, 30-838 Kraków
NIP 6762563621 | kontakt@tnsa.pl | tel. 501 040 313

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu obsługi jej poszczególnych funkcji oraz korzystania z narzędzi analitycznych (Google Analytics, HotJar), marketingowych (Google Ads, Facebook Pixel) oraz społecznościowych (Instagram, Facebook, Twitter, LinkedIn). Szczegóły: polityka prywatności. Jeżeli ustawienia Twojej przeglądarki nie blokują tych plików cookies, przyjmujemy, że wyrażasz zgodę na ich wykorzystywanie.

Bestseller „New York Timesa”Johna Colapinto