O czym jest ta książka?
Poniżej znajdziesz krótkie streszczenia poszczególnych rozdziałów.
- 1. EUROPEJSKI REGIONALIZM
Interpretacja integracji europejskiej jako przejawu regionalizmu – czyli nacjonalizmu na większą, kontynentalną skalę. Wizja „kosmopolitycznej Europy” to utopia, a europejskość buduje się w opozycji do „nieeuropejskich innych”. Środowiska proeuropejskie przejmują hasła i sposób myślenia skrajnej prawicy („etnoregionalizm”), coraz bardziej się do niej upodabniając.
- 2. IDEE EUROPY
Zarys historii idei Europy od starożytności do II wojny światowej. Europa była najpierw łączona z chrześcijaństwem, a później coraz częściej z rozumem, „postępem” i przekonaniem o rasowej wyższości. W różnych epokach — i w różnych formach — powracała wiara Europejczyków w ich wyjątkową „misję cywilizacyjną” wobec reszty świata.
- 3. OD PROJEKTU KOLONIALNEGO DO WSPÓLNOTY PAMIĘCI
Wnikliwy opis źródeł Unii Europejskiej. Kraje połączyły siły, by zapobiec kolejnej wojnie w Europie – ale także, by utrzymać władzę nad walczącymi o niepodległość koloniami. Równolegle rozwijała się społeczna gospodarka rynkowa, państwo opiekuńcze i technokratyczny styl rządzenia. Z czasem o kolonializmie zapomniano, a głównym punktem odniesienia stał się Holokaust – zbrodnia dokonana nie na zewnątrz, ale wewnątrz Europy.
- 4. NOWA MISJA CYWILIZACYJNA
Omówienie okresu po upadku żelaznej kurtyny. Rozszerzenie UE przyniosło optymizm i wiarę w odnowioną „misję cywilizacyjną” wobec Europy Środkowo-Wschodniej. Wschodnie granice stały się bardziej otwarte, ale południowe – coraz bardziej zamknięte. Europejskość zaczęto ponownie definiować przez kulturę i religię, a UE postrzegać jako siłę „cywilizującą” świat.
- 5. ZWROT CYWILIZACYJNY W PROJEKCIE EUROPEJSKIM
Analiza przemiany Europy, jaka zachodzi w ostatnich latach. Kryzys strefy euro zakończył okres „rozszerzania się” Unii i uruchomił postawy obronne. UE postrzega swoich dawnych partnerów jako konkurentów i czuje się otoczona przez zagrożenia. Kryzys uchodźczy nasilił tendencję do obrony „europejskiego stylu życia” i etniczno-kulturowego rozumienia tożsamości („eurobiałości”).
- 6. BREXIT I IMPERIALNA AMNEZJA
Autorska interpretacja Brexitu jako szansy dla Wielkiej Brytanii. W debacie o referendum zabrakło tematu imperium, rasy i kolonialnej przeszłości. Tymczasem dołączenie do UE odcięło Wielką Brytanię od jej dawnych kolonii i zmieniło obywateli Wspólnoty Narodów w nieeuropejskich imigrantów. Brexit może być drogą do porzucenia eurocentryzmu i do głębszej refleksji nad kolonialnym dziedzictwem.
- 1. EUROPEJSKI REGIONALIZM
Interpretacja integracji europejskiej jako przejawu regionalizmu – czyli nacjonalizmu na większą, kontynentalną skalę. Wizja „kosmopolitycznej Europy” to utopia, a europejskość buduje się w opozycji do „nieeuropejskich innych”. Środowiska proeuropejskie przejmują hasła i sposób myślenia skrajnej prawicy („etnoregionalizm”), coraz bardziej się do niej upodabniając.
- 2. IDEE EUROPY
Zarys historii idei Europy od starożytności do II wojny światowej. Europa była najpierw łączona z chrześcijaństwem, a później coraz częściej z rozumem, „postępem” i przekonaniem o rasowej wyższości. W różnych epokach — i w różnych formach — powracała wiara Europejczyków w ich wyjątkową „misję cywilizacyjną” wobec reszty świata.
- 3. OD PROJEKTU KOLONIALNEGO DO WSPÓLNOTY PAMIĘCI
Wnikliwy opis źródeł Unii Europejskiej. Kraje połączyły siły, by zapobiec kolejnej wojnie w Europie – ale także, by utrzymać władzę nad walczącymi o niepodległość koloniami. Równolegle rozwijała się społeczna gospodarka rynkowa, państwo opiekuńcze i technokratyczny styl rządzenia. Z czasem o kolonializmie zapomniano, a głównym punktem odniesienia stał się Holokaust – zbrodnia dokonana nie na zewnątrz, ale wewnątrz Europy.
- 4. NOWA MISJA CYWILIZACYJNA
Omówienie okresu po upadku żelaznej kurtyny. Rozszerzenie UE przyniosło optymizm i wiarę w odnowioną „misję cywilizacyjną” wobec Europy Środkowo-Wschodniej. Wschodnie granice stały się bardziej otwarte, ale południowe – coraz bardziej zamknięte. Europejskość zaczęto ponownie definiować przez kulturę i religię, a UE postrzegać jako siłę „cywilizującą” świat.
- 5. ZWROT CYWILIZACYJNY W PROJEKCIE EUROPEJSKIM
Analiza przemiany Europy, jaka zachodzi w ostatnich latach. Kryzys strefy euro zakończył okres „rozszerzania się” Unii i uruchomił postawy obronne. UE postrzega swoich dawnych partnerów jako konkurentów i czuje się otoczona przez zagrożenia. Kryzys uchodźczy nasilił tendencję do obrony „europejskiego stylu życia” i etniczno-kulturowego rozumienia tożsamości („eurobiałości”).
- 6. BREXIT I IMPERIALNA AMNEZJA
Autorska interpretacja Brexitu jako szansy dla Wielkiej Brytanii. W debacie o referendum zabrakło tematu imperium, rasy i kolonialnej przeszłości. Tymczasem dołączenie do UE odcięło Wielką Brytanię od jej dawnych kolonii i zmieniło obywateli Wspólnoty Narodów w nieeuropejskich imigrantów. Brexit może być drogą do porzucenia eurocentryzmu i do głębszej refleksji nad kolonialnym dziedzictwem.
