EUROBIAŁOŚĆ

Interpretacja integracji europejskiej jako przejawu regionalizmu – czyli nacjonalizmu na większą, kontynentalną skalę. Wizja „kosmopolitycznej Europy” to utopia, a europejskość buduje się w opozycji do „nieeuropejskich innych”. Środowiska proeuropejskie przejmują hasła i sposób myślenia skrajnej prawicy („etnoregionalizm”), coraz bardziej się do niej upodabniając.

Zarys historii idei Europy od starożytności do II wojny światowej. Europa była najpierw łączona z chrześcijaństwem, a później coraz częściej z rozumem, „postępem” i przekonaniem o rasowej wyższości. W różnych epokach — i w różnych formach — powracała wiara Europejczyków w ich wyjątkową „misję cywilizacyjną” wobec reszty świata.

Wnikliwy opis źródeł Unii Europejskiej. Kraje połączyły siły, by zapobiec kolejnej wojnie w Europie – ale także, by utrzymać władzę nad walczącymi o niepodległość koloniami. Równolegle rozwijała się społeczna gospodarka rynkowa, państwo opiekuńcze i technokratyczny styl rządzenia. Z czasem o kolonializmie zapomniano, a głównym punktem odniesienia stał się Holokaust – zbrodnia dokonana nie na zewnątrz, ale wewnątrz Europy.

Omówienie okresu po upadku żelaznej kurtyny. Rozszerzenie UE przyniosło optymizm i wiarę w odnowioną „misję cywilizacyjną” wobec Europy Środkowo-Wschodniej. Wschodnie granice stały się bardziej otwarte, ale południowe – coraz bardziej zamknięte. Europejskość zaczęto ponownie definiować przez kulturę i religię, a UE postrzegać jako siłę „cywilizującą” świat.

Analiza przemiany Europy, jaka zachodzi w ostatnich latach. Kryzys strefy euro zakończył okres „rozszerzania się” Unii i uruchomił postawy obronne. UE postrzega swoich dawnych partnerów jako konkurentów i czuje się otoczona przez zagrożenia. Kryzys uchodźczy nasilił tendencję do obrony „europejskiego stylu życia” i etniczno-kulturowego rozumienia tożsamości („eurobiałości”).